Η επιτυχία γιατί άραγε να είναι ο χειρότερος σύμβουλος του επιχειρηματία; Οι επιχειρήσεις, όπως και τα προϊόντα, έχουν και αυτά τον δικό τους κύκλο ζωής, ο οποίος προσομοιάζει του βιολογικού κύκλου.
Βασικά, τα στάδια είναι τέσσερα: 1) εισαγωγή, 2) ανάπτυξη, 3) ωρίμανση και 4) παρακμή.
Εν συντομία, πωλήσεις και κέρδη αυξάνονται μέχρι την ωριμότητα και μετά αρχίζει η πτώση. Το πιο δύσκολο στάδιο είναι αυτό της εισαγωγής, με την εταιρεία να εισέρχεται στην αγορά και να προσπαθεί να αποσπάσει μερίδιο αγοράς ή αν έχει καινοτόμο αγαθό/υπηρεσία (π.χ. ένα ξενοδοχείο που απευθύνεται αποκλειστικά σε ζευγάρια ή ένα κολέγιο που εστιάζει σε business), να ανοίξει την αγορά.
Υπάρχει όμως ένα εξίσου δύσκολο στάδιο, και αυτό είναι μεταξύ της ανάπτυξης και της ωρίμανσης. Το στάδιο της ανάπτυξης, όπου η εταιρεία πάει… τρένο (πωλήσεις και κέρδη απογειώνονται) συχνά λειτουργεί και ως «ξελογιάστρα», καθώς πιστεύεις ότι όλα έχουν μπει στον αυτόματο και ότι η κερδοφορία και η κυρίαρχη θέση στην αγορά θα είναι ο κανόνας.
Ιδιαίτερα προς τα τέλη της φάσης αυτής, και ενώ έχουν εμφανιστεί οι πρώτοι ανταγωνιστές, πιστεύεις ότι είσαι άτρωτος, ότι -καθότι έχεις δημιουργήσει ένα δυνατό brand name– η αγορά δεν θα σου γυρίσει ποτέ την πλάτη.
Στη φάση αυτή ταιριάζει γάντι αυτό που λένε οι Αμερικάνοι: go for the next big thing. Ετσι θα είσαι πάντα ένα βήμα πιο μπροστά από τον ανταγωνισμό (όπως είχε κάνει η Kodak, που για 80 χρόνια ήταν σταθερά 10 χρόνια μπροστά από τον ανταγωνισμό).
Χωρίς να το αντιληφθείς, εφησυχάζεις. Συχνά γίνεσαι αλαζόνας και ξεχνάς ότι όλα κάνουν τον κύκλο τους. Σταματάς να καινοτομείς και να αναζητάς τρόπους να βελτιωθείς. Σταματάς να ακούς την αγορά, να κάνεις έρευνα, να μελετάς σχόλια και παράπονα. Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός τρέχει. Κάποια στιγμή ωστόσο, κάπου στη φάση της ωρίμανσης, τα πράγματα αλλάζουν: είτε ο ανταγωνισμός τρέχει πιο γρήγορα από εσένα είτε έχει αλλάξει το εξωτερικό περιβάλλον (π.χ. συνήθειες των καταναλωτών, τεχνολογικές εξελίξεις).
Ξαφνικά βρίσκεσαι με την πλάτη στον τοίχο. Ζεις με τις δάφνες του παρελθόντος και αναρωτιέσαι τι πήγε στραβά. Όμως πια είναι αργά. Χωρίς να το αντιληφθείς, έχεις βρεθεί στο στάδιο της παρακμής. Οι εξελίξεις σε έχουν ξεπεράσει.
Κανείς δεν έχει συμβόλαιο με την επιτυχία. Πρόκειται για μια «παγίδα επιτυχίας» (success trap), όπως αποκαλείται, στην οποία έχουν υποπέσει ακόμα και κολοσσοί, όπως η Nokia, η Kodak και η Polaroid. Γιατί όχι και εσύ;
Ο Bill Gates, ιδρυτής της Microsoft, το είχε πει: “Success is a lousy teacher. It seduces smart people into thinking they can’t lose”. Με τα λόγια αυτά περιγράφεται με τον πλέον γλαφυρό τρόπο το πώς η πρότερη επιτυχία μπορεί να θολώσει τα νερά και ως εκ τούτου να σε παρεμποδίσει να δεις ξεκάθαρα το παρόν και το μέλλον.
Image by freepik
