Σχεδόν όλοι έχουμε βρεθεί δίπλα σε έναν “δύσκολο” άνθρωπο στη δουλειά. Κάποιον που μας κουράζει, μας εκνευρίζει ή μας δημιουργεί μια μόνιμη αίσθηση έντασης. Όμως ο τοξικός συνάδελφος δεν είναι απλώς ο γκρινιάρης ή ο απαιτητικός. Είναι κάτι πιο ύπουλο, πιο λεπτό και γι’ αυτό πιο επικίνδυνο για την καθημερινότητά μας.
Αν περιμένεις να τον αναγνωρίσεις από τις φωνές ή τις συγκρούσεις, μάλλον θα τον χάσεις. Γιατί συχνά λειτουργεί αθόρυβα.
Δεν είναι πάντα αρνητικός, είναι απορρυθμιστικός
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι ότι ταυτίζουμε την τοξικότητα με τη μόνιμη αρνητικότητα. Στην πραγματικότητα, ένας τοξικός συνάδελφος μπορεί να είναι ευχάριστος, κοινωνικός, ακόμα και “αγαπητός” στην ομάδα.
Το πρόβλημα δεν είναι ο χαρακτήρας του, αλλά το αποτύπωμα που αφήνει πίσω του. Μετά από μια συζήτηση μαζί του νιώθεις αμφιβολία, εκνευρισμό ή μια περίεργη ψυχική κόπωση χωρίς ξεκάθαρο λόγο. Είναι σαν να σου τραβά ενέργεια χωρίς να φαίνεται ξεκάθαρα πώς.
O τοξικός συνάδελφος υπονομεύει χωρίς να εκτίθεται
Δεν θα τον δεις εύκολα να συγκρούεται ανοιχτά. Αντίθετα, προτιμά πιο “κομψούς” τρόπους:
- Μικρά σχόλια που μειώνουν χωρίς να φαίνονται επιθετικά
- “Αθώες” παρατηρήσεις μπροστά σε άλλους που αφήνουν υπονοούμενα
- Παρουσίαση ιδεών σαν δικές του, ενώ ξεκίνησαν από εσένα
Αν τον αντιμετωπίσεις, συχνά θα το γυρίσει σε παρεξήγηση. Και κάπως έτσι, εσύ φαίνεσαι υπερβολικός.
Δημιουργεί σύγχυση αντί για σύγκρουση
Ο τοξικός άνθρωπος δεν χρειάζεται να φωνάξει για να σε επηρεάσει. Το βασικό του εργαλείο είναι η σύγχυση. Σήμερα συμφωνεί μαζί σου, αύριο αλλάζει στάση. Σου δίνει οδηγίες και μετά τις αναιρεί. Σε στηρίζει μπροστά σου και σε αδειάζει πίσω από την πλάτη σου.
Δεν ξέρεις πού πατάς. Και αυτό είναι εξουθενωτικό. Ζει μέσα από το “παρασκήνιο” Αν υπάρχει κουτσομπολιό, μικρές “κλίκες” ή περίεργες εντάσεις στην ομάδα, συχνά θα τον βρεις κάπου κοντά. Δεν σημαίνει ότι είναι πάντα ο εμφανής “πυρήνας” του προβλήματος. Αλλά συνήθως τροφοδοτεί καταστάσεις:
- Μεταφέρει λόγια από τον έναν στον άλλον
- Δίνει έμφαση στο αρνητικό
- Δημιουργεί μικρές εντάσεις που μεγαλώνουν με τον χρόνο
Είναι σαν να ρίχνει λίγο λάδι στη φωτιά — όχι για να καεί το σύστημα, αλλά για να μην ηρεμήσει ποτέ.
Έχει ανάγκη τον έλεγχο, όχι απαραίτητα την εξουσία
Δεν είναι απαραίτητα προϊστάμενος. Μπορεί να είναι στο ίδιο επίπεδο ή ακόμα και χαμηλότερα στην ιεραρχία.
Αυτό που τον χαρακτηρίζει είναι η ανάγκη να επηρεάζει τις εξελίξεις. Να ξέρει τι γίνεται, να παρεμβαίνει, να έχει λόγο. Ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα δημιουργήσει πρόβλημα για να αποκτήσει ρόλο στη λύση.
Σε κάνει να αμφισβητείς τον εαυτό σου και ίσως είναι το πιο επικίνδυνο στοιχείο του.
Με τον καιρό αρχίζεις να αναρωτιέσαι:
- “Μήπως το πήρα λάθος;”
- “Υπερβάλλω;”
- “Ίσως φταίω κι εγώ…”
Αυτή η εσωτερική αμφιβολία είναι το σημείο που η τοξικότητα έχει ήδη περάσει μέσα σου. Δεν είναι πια μόνο εξωτερικό πρόβλημα.
O τοξικός συνάδελφος δεν έχει πάντα κακία
Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική διαφοροποίηση από όσα συνήθως διαβάζουμε. Ο τοξικός συνάδελφος δεν είναι πάντα “κακός άνθρωπος” με πρόθεση.
Μπορεί να λειτουργεί έτσι λόγω ανασφάλειας, πίεσης ή τρόπου που έχει μάθει να επιβιώνει επαγγελματικά. Αυτό δεν μειώνει την επίδρασή του αλλά αλλάζει τον τρόπο που τον διαχειρίζεσαι. Γιατί αν τον δεις μόνο σαν “εχθρό”, θα μπεις σε ένα παιχνίδι που δύσκολα κερδίζεται.
Τελικά, το βασικό σημάδι είναι ένα. Δεν είναι τι λέει. Δεν είναι τι κάνει μεμονωμένα. Είναι το πώς νιώθεις σταθερά όταν βρίσκεσαι γύρω του. Αν η παρουσία του σε βαραίνει, σε μπερδεύει ή σε αποσυντονίζει, τότε πιθανότατα έχεις απέναντί σου έναν τοξικό συνάδελφο ακόμα κι αν εξωτερικά όλα δείχνουν “φυσιολογικά”.
Photos by Freepik
